Co to jest biopsja?


BIOPSJA
CO TO JEST?

Biopsja jest to zabieg diagnostyczny, który polega na pobraniu próbki zmienionej skóry lub tkanki w celu wykonania badania histopatologicznego.
W przypadkach, gdy pobrana zostaje cała zmiana z marginesem zdrowej tkanki – już sama biopsja jest wystarczającym leczeniem.

PO CO?

Najczęściej jest wykonywana w celu potwierdzenia lub wykluczenia zmiany nowotworowej. Wskazaniem do wykonania biopsji jest obecność jakiegokolwiek guza, torbieli o nietypowym wyglądzie (stwierdzonym np. w USG lub tomografii), nacieku, obrzęku. W przypadku potwierdzenia choroby lekarz otrzymuje informację o rodzaju nowotworu, stopniu zaawansowania. Daje to możliwość ustalenia jakie leczenie należy podjąć.
Należy pamiętać, że biopsję wykonuje się też w celu rozpoznania innych chorób niż nowotworowe – na przykład do rozpoznawania anemii, rodzaju zapalenia wątroby czy przyczyn niepłodności.

RODZAJE BIOPSJI

1. Przezskórna – bez rozcinania, bez konieczności usypiania czyli znieczulenia ogólnego. Należy tutaj:

  • Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa:

to mało inwazyjna, diagnostyczna metoda pobierania materiału komórkowego poprzez nakłucie badanego narządu cienką igłą pod kontrolą wzroku lub w razie potrzeby – USG lub tomografii. Pobrany materiał jest następnie poddawany ocenie pod mikroskopem. Dzięki tej metodzie z dużą skutecznością mogą być rozpoznane choroby o przebiegu zarówno łagodnym, jak i złośliwym. Zaletą tej metody jest możliwość uzyskania materiału do oceny cytologicznej z guzów położonych głęboko wśród tkanek. Badanie nie wymaga znieczulenia ogólnego, nie jest bolesne.
Wskazaniem do takiej biopsji są zmiany wykryte przez samego pacjenta lub lekarza podczas badania – np. zmiany w piersi, a także zmiany wykryte w badaniach takich jak np. USG

Narządy i najczęstsze stany chorobowe poddawane biopsji cienkoigłowej to:

  • tarczyca (guzki tarczycy)
  • wątroba (m.in. przy podejrzeniu guza lub marskości wątroby, a także przy zapaleniu wątroby o niejasnej etiologii)
  • guzy piersi
  • nerka (np. przy ustaleniu typu zapalenia nerek, guzach nerki)
  • prostata (przy podejrzeniu nowotworu)
  • mięsień sercowy (w niektórych przypadkach zapalenia)

 

  • Biopsja gruboigłowa

Umożliwia rozpoznanie nowotworu i określenie jak bardzo jest zaawansowany. Lekarz znieczula skórę, nacina miejsce biopsji i wprowadza grubszą igłę, która umożliwia pobranie wycinka do badania histopatologicznego. Badanie wykonuje się pod kontrolą USG lub tomografii komputerowej co zapewnia bardzo dokładne określenie miejsca pobrania.

2. Biopsja chirurgiczna:

Wykonuje się ją wtedy, gdy zmiana jest zbyt duża lub położona zbyt głęboko (albo zbyt płytko) i nie jest możliwe pobranie wycinka za pomocą igły. Wówczas chirurg podczas zabiegu pobiera zmianę w całości lub jej fragment, wycinając ją skalpelem. Możliwe jest pobranie wycinka zarówno podczas laparoskopii jak i klasycznej operacji z rozcinaniem skóry.

Inną formą biopsji jest badanie zeskrobin ze zmiany ( badamy tak niektóre zmiany skórne w kierunku nowotworu lub grzybicy )

3. Biopsja endoskopowa

Biopsje można wykonać również podczas badania endoskopem przewodu pokarmowego, czyli podczas gastroskopii i kolonoskopii – wówczas za pomocą specjalnych małych kleszczyków lekarz pobiera fragment zmiany, nie jest to bolesne, ryzyko krwawienia jest znikome.

4. Inne

Szczególnym rodzajem jest np. pobranie wyskrobin przez ginekologa podczas badania narządu rodnego. W rzadszych przypadkach wykonuje się tez biopsje przez naczynia lub biopsje kości przy pomocy specjalnej wiertarki.

Szczególnym rodzajem biopsji jest biopsja węzła wartowniczego – po podaniu wcześniej specjalnych substancji w okolicę zmiany (głównie guzy skóry i piersi) – najbliższy węzeł chłonny zostaje zidentyfikowany, wycięty i zbadany. W zależności od wyniku badania węzła zaleca się dalsze postępowanie.

PRZYGOTOWANIE

W zależności od rodzaju biopsja może wymagać hospitalizacji lub być wykonana ambulatoryjnie czyli pacjent po zabiegu nie musi pozostawać w szpitalu. Za każdym razem lekarz informuje w jakim celu to badanie ma zostać wykonane, czy są możliwe powikłania oraz jak jaki rodzaj znieczulenia będzie zastosowany – miejscowe czy ogólne. Badanie wykonuje się po to, aby określić możliwości leczenia, a więc po otrzymaniu wyniku jest on omawiany przez lekarza, który przedstawia opcje dalszego postępowania.

GDZIE ZROBIĆ BIOPSJĘ?

Jeśli Państwo sami stwierdzicie u siebie niepokojącą zmianę np. skórną, guzek w piersi lub inne – należy zgłosić się do lekarza rodzinnego, który wyda skierowanie do odpowiedniego specjalisty – chirurga, ginekologa lub innych.

Informujemy, że w Powiatowym Zespole Szpitali w Oleśnicy są wykonywane biopsje zarówno zmian skórnych jak i narządów wewnętrznych czy węzłów chłonnych. Mamy do dyspozycji aparaty USG oraz możliwość wykonania biopsji pod kontrolą tomografii komputerowej.

 

lek. med. Zbigniew Krawczuk
specjalista chirurgii ogólnej i onkologicznej

lek. med. Magdalena Badian
specjalista chorób wewnętrznych, żywienie kliniczne